Dijitalleşmenin hızla artmasıyla birlikte internet ortamında sunulan hizmetlerin hukuki sorumluluğu da giderek daha fazla tartışılır hale gelmiştir. Türkiye’de internet ortamındaki yayınların düzenlenmesine ilişkin temel mevzuat olan 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, son yıllarda yapılan değişikliklerle dijital platformlara önemli yükümlülükler getirmiştir.
4 Mart 2026 tarihinde gündeme gelen yeni kanun teklifi ise özellikle sosyal ağ sağlayıcılar ve dijital oyun platformları bakımından önemli düzenlemeler öngörmektedir. Bu düzenlemelerin merkezinde ise çocukların korunması, zararlı içeriklerin önlenmesi ve dijital platformların toplumsal sorumluluğunun artırılması yer almaktadır.
Sosyal Ağ Sağlayıcı Kavramı ve Mevcut Hukuki Çerçeve
Sosyal ağ sağlayıcı kavramı genel olarak; kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses veya benzeri içerikleri oluşturmasına, paylaşmasına ve görüntülemesine imkân sağlayan gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmaktadır.
5651 sayılı Kanun kapsamında sosyal ağ sağlayıcılar uzun süre teknik altyapı sağlayıcı olarak görülmüş ve içerikten doğrudan sorumlulukları sınırlı tutulmuştur. Nitekim yargı uygulamasında da yer sağlayıcıların içerikleri önceden denetleme yükümlülüğünün bulunmadığı, ancak bildirim üzerine hukuka aykırı içeriğin kaldırılmaması halinde sorumluluk doğabileceği kabul edilmektedir.
Bununla birlikte dijital platformların toplum üzerindeki etkisinin artması, özellikle çocukların maruz kaldığı risklerin büyümesi ve sosyal medya üzerinden işlenen suçların yaygınlaşması, platformların sorumluluk alanının genişletilmesine yönelik düzenlemeleri gündeme getirmiştir.
2026 yılı düzenleme teklifinde sosyal ağ sağlayıcılar bakımından en dikkat çekici değişikliklerden biri 15 yaş altındaki çocuklara yönelik hizmet sunumunun yasaklanmasıdır. Bu düzenleme ile çocukların dijital ortamda maruz kalabileceği zararlı içeriklerin önlenmesi hedeflenmektedir.
Bu kapsamda platformlara getirilen başlıca yükümlülükler şu şekilde özetlenebilir:
Yaş Doğrulama Sistemleri:
Sosyal ağ sağlayıcıların kullanıcıların yaşını doğrulayabilecek teknik sistemler kurması zorunlu hale getirilmektedir.
Çocuklara Özgü Hizmet Modeli:
15 yaş üstü çocuklar için yetişkin kullanıcı deneyiminden ayrıştırılmış, güvenli ve çocuklara uygun bir hizmet modeli oluşturulması öngörülmektedir.
Ebeveyn Kontrol Araçları:
Ailelerin çocukların ekran süresini, hesap ayarlarını ve oyun içi satın almalarını kontrol edebilmesini sağlayacak araçların sunulması zorunlu hale gelmektedir.
Hızlı Müdahale Yükümlülüğü:
Günlük erişimi on milyonu aşan platformlar, zararlı içeriklere acil durumlarda bir saat içerisinde müdahale etmekle yükümlü olacaktır.
Proaktif İçerik Denetimi:
Mahkeme kararıyla erişimi engellenen içeriklerin yeniden yüklenmesini önlemek amacıyla yapay zekâ destekli sistemler kullanılması öngörülmektedir.
Bu düzenlemeler, sosyal ağ sağlayıcıların yalnızca teknik altyapı sağlayıcı değil aynı zamanda dijital güvenliğin aktif bir parçası haline getirilmesini amaçlamaktadır.
Dijital Oyun Platformlarının Hukuki Statüsü
Yeni düzenleme ile dijital oyun sektörü ilk kez kanun kapsamında özel bir hukuki statüye kavuşturulmaktadır. Bu kapsamda “oyun sağlayıcı” ve “oyun dağıtıcı” kavramları açık şekilde tanımlanmaktadır.
Kanun Teklifi Madde 21 ile bu maddeye üç yeni bent eklenmesi planlanmaktadır.
“(1) Bu Kanunun uygulamasında;
(…)
ş) Oyun: İnternet üzerinden dağıtılan, oynanan veya güncellenen dijital oyunları,
t) Oyun sağlayıcı: Oyunları veya oyun içi bileşenleri üreten gerçek veya tüzel kişileri,
u) Oyun dağıtıcı: Oyunların dağıtılmasına veya oynanmasına imkân sağlayan gerçek veya tüzel kişileri,
ifade eder.”
Dijital oyun platformlarına getirilen başlıca yükümlülükler şunlardır:
Yaş Derecelendirme Sistemi:
Oyunların içeriklerine göre yaş gruplarına uygun şekilde derecelendirilmesi ve bu derecelendirme yapılmadan piyasaya sunulmaması zorunlu hale getirilmektedir.
Türkiye’de Temsilci Bulundurma Yükümlülüğü:
Günlük erişimi yüz bini aşan yabancı oyun dağıtıcılarının Türkiye’de hukuki bir muhatap olarak temsilci belirlemesi gerekmektedir.
Bu düzenleme, özellikle küresel oyun platformlarının Türk hukuk sistemi içinde sorumluluk üstlenmesini sağlamayı amaçlamaktadır.
Denetim Mekanizmaları ve Yaptırımlar
Yeni düzenleme yalnızca yükümlülük getirmekle kalmayıp aynı zamanda caydırıcı yaptırımlar da öngörmektedir.
Öncelikle sosyal ağ sağlayıcılar ve oyun dağıtıcıları belirli periyotlarla risk değerlendirme raporları hazırlamak ve bu raporları ilgili kuruma sunmakla yükümlü olacaktır. Bu raporlar; temel haklar, çocukların gelişimi, kamu düzeni ve kamu sağlığı üzerindeki etkileri içerecektir.
Yükümlülüklere uyulmaması halinde uygulanabilecek yaptırımlar ise oldukça ağırdır:
-
Şirketin küresel cirosunun %3’üne kadar idari para cezası
-
Reklam yasağı
-
Sulh ceza hâkimliği kararıyla %50’den %90’a kadar bant daraltma
Bu yaptırımlar, dijital platformların ulusal mevzuata uyumunu sağlamak açısından önemli bir araç olarak değerlendirilmektedir.
Dijital Platformların Artan Toplumsal Sorumluluğu
Günümüzde sosyal medya ve dijital oyun platformları yalnızca iletişim veya eğlence araçları olmaktan çıkmış, toplumun sosyal yapısını etkileyen güçlü aktörler haline gelmiştir. Bu nedenle hukuki düzenlemelerin de platformları sadece teknik hizmet sağlayıcılar olarak değil, toplumsal sorumluluk taşıyan aktörler olarak ele aldığı görülmektedir.
Özellikle çocukların korunması, siber zorbalığın önlenmesi, dijital bağımlılıkla mücadele ve zararlı içeriklerin engellenmesi gibi hedefler yeni düzenlemelerin merkezinde yer almaktadır.
Sonuç
5651 sayılı Kanun’da yapılması öngörülen yeni düzenlemeler, Türkiye’de dijital platformların hukuki sorumluluğunu önemli ölçüde genişletmektedir. Sosyal ağ sağlayıcılar ve dijital oyun platformları bakımından getirilen yaş doğrulama sistemleri, ebeveyn kontrol araçları, risk analizleri ve ağır yaptırımlar, dijital ekosistemde çocukların korunmasını ve güvenli internet kullanımını sağlamayı amaçlamaktadır.
Bu düzenlemelerin yürürlüğe girmesi halinde dijital platformların Türkiye’deki faaliyetlerini yürütürken daha güçlü uyum mekanizmaları geliştirmeleri gerekecek ve internet ortamındaki yayınların denetimi bakımından yeni bir dönem başlayacaktır.
Yazar
